Nitelikli Dolandırıcılık

Nitelikli dolandırıcılık başlı başına ciddi bir suç iken basit haliyle bile ciddi hukuki sonuçları olan bir suçtur. Ancak Türk Ceza Kanunu (TCK), bu suçun belirli özel koşullar altında işlenmesi halinde çok daha ağır yaptırımlar öngören “nitelikli dolandırıcılık” kavramını tanımlar. Bu durum, hem yargılama sürecini karmaşıklaştırır hem de bir avukatın savunma stratejilerinin önemini katlar. Peki, nitelikli dolandırıcılık nedir, hangi cezaları getirir ve bu süreçte bir avukatın izlemesi gereken yol haritası nedir?
Nitelikli Dolandırıcılık Nedir ve Neden Daha Ciddi Kabul Edilir?
Nitelikli dolandırıcılık, temel dolandırıcılık suçunun kanunda belirtilen bazı özel hallerle birleşmesidir. Bu haller, suçun topluma verdiği zararın büyüklüğü, mağdurun zayıf veya savunmasız durumundan faydalanılması gibi unsurları içerir. Kanun koyucu, bu durumları daha ağır cezalarla ele alarak toplumsal güveni ve bireylerin korunmasızlığını ön planda tutar.
TCK’nın 158. Maddesi, nitelikli dolandırıcılık hallerini detaylıca sıralar. Bunlardan bazıları ve öngörülen cezalar şunlardır:
- Dini Duyguların İstismarı (TCK 158/1-a): Mağdurun dini inanç ve hassasiyetleri kötüye kullanılarak kandırılması, bu kategoriye girer.
- Tehlikeli Durum veya Zor Şartlardan Faydalanma (TCK 158/1-b): Yangın, deprem gibi afetler ya da hastalık, savaş gibi kişisel zorlukların istismar edilmesi.
- Algılama Yeteneği Zayıf Kişilerin Hedef Alınması (TCK 158/1-c): Yaşlılık, zihinsel engel veya akıl hastalığı gibi nedenlerle algılama yeteneği zayıf olan kişilerin aldatılması.
- Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Yönelik Dolandırıcılık (TCK 158/1-d): Kamunun mal varlığına zarar veren eylemler; örneğin, sahte evraklarla Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan haksız ödeme alınması.
- Bilişim Sistemleri ve Banka Araçlarının Kullanılması (TCK 158/1-f): İnternet, bilgisayarlar, ATM’ler veya banka/kredi kartları gibi araçların kullanılmasıyla işlenen dolandırıcılık. Günümüzdeki siber dolandırıcılık vakalarının çoğu bu madde kapsamında değerlendirilir.
- Basın ve Yayın Yoluyla İşlenen Suçlar (TCK 158/1-g): Gazete, televizyon veya radyo gibi kitle iletişim araçları kullanılarak halkın aldatılması.
- Ticari Faaliyetler Sırasında Gerçekleşen Dolandırıcılık (TCK 158/1-h): Tacirlerin veya şirket yöneticilerinin ticari işlemleri esnasında hileli davranışlarda bulunması.
- Mesleki Yetkinin Kötüye Kullanılması (TCK 158/1-ı): Avukat, doktor, mühendis gibi serbest meslek sahiplerinin mesleklerini icra ederken dolandırıcılık yapması.
- Haksız Kredi Sağlama (TCK 158/1-j): Bankalardan veya kredi kurumlarından sahte belge düzenleyerek haksız kredi temin edilmesi.
- Sigorta Dolandırıcılığı (TCK 158/1-k): Sigorta şirketlerini aldatarak haksız sigorta bedeli talep edilmesi.
Nitelikli Dolandırıcılık Suçunda Cezalandırma
Nitelikli dolandırıcılık suçunun cezası, temel dolandırıcılık suçuna göre belirgin şekilde daha ağırdır. TCK 158/1 maddesine göre, bu hallerde üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasına hükmedilir. Ancak, suçun bazı özel nitelikli hallerde (örneğin kamu kurum ve kuruluşlarının zararına veya bilişim sistemlerinin kullanılmasıyla) işlenmesi durumunda, cezanın alt sınırı artırılır ve verilecek adli para cezası, suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
Avukatın Nitelikli Dolandırıcılık Davasındaki Rolü
Nitelikli dolandırıcılık suçlamalarıyla karşı karşıya kalmak, kişinin hayatını derinden etkileyebilir. Bu zorlu süreçte, bir ceza avukatının uzmanlığı ve stratejik yaklaşımı hayati önem taşır.
Soruşturma Aşamasında Kilit Rol
Yargı süreci, soruşturma aşamasıyla başlar. Bu evrede avukatınızın aktif katılımı, davanın geleceği için belirleyici olabilir:
Delil Toplama ve İncelenmesi: Avukatınız, savcılık tarafından toplanan tüm delilleri (ifadeler, belgeler, dijital kayıtlar, bilirkişi raporları vb.) titizlikle analiz eder. Delillerin yasalara uygun yollardan elde edilip edilmediğini araştırır. Hukuka aykırı delillerin mahkemede kullanılamayacağına dair itirazlar hazırlar.
Müvekkil İfadesinin Doğru Şekillendirilmesi: Müvekkilin savcılık veya emniyette ifade verme sürecinde yanında bulunarak, beyanının hukuki çerçevede en doğru şekilde verilmesini sağlar. Susma hakkı, lehe olan durumların vurgulanması gibi konularda müvekkilini bilgilendirir.
Soruşturmanın Genişletilmesi Talebi: Savunma için kritik olabilecek ancak henüz toplanmamış delillerin toplanması, ek tanıkların dinlenmesi veya yeni bilirkişi incelemelerinin yapılması yönünde savcılığa taleplerde bulunur.
Takipsizlik Kararı İçin Mücadele: Eğer mevcut deliller müvekkilin aleyhine yeterli değilse, avukat soruşturma aşamasında kovuşturmaya yer olmadığı (takipsizlik) kararı verilmesi için güçlü hukuki argümanlar sunar.
Kovuşturma Aşamasında (Dava Süreci) Etkin Savunma
Soruşturma sonucunda dava açılması halinde, kovuşturma aşaması yani mahkeme süreci başlar. Bu evrede avukatınızın stratejileri hayati önem taşır:
Nitelikli Halin Oluşmadığının Kanıtlanması: En temel savunma stratejilerinden biri, iddia edilen dolandırıcılık eyleminin nitelikli hallerden birine girmediğini ispatlamaktır. Örneğin, bilişim sistemleri kullanılsa bile, bunun doğrudan suça aracılık etmediği veya suçun basit dolandırıcılık kapsamında kaldığı savunulabilir. Her bir nitelikli halin unsurları ayrı ayrı değerlendirilerek, sanığın eyleminin bu unsurları karşılamadığı ileri sürülür.
Suç Kastının ve Aldatma Niyetinin Yokluğu: Dolandırıcılık suçunda kast yani aldatma niyeti esastır. Avukat, sanığın baştan beri aldatma kastının olmadığını, olayların ticari bir anlaşmazlık, bir hata veya öngörülemeyen ticari risklerden kaynaklandığını vurgulayabilir. Özellikle nitelikli hallerde, sanığın bu özel durumu kötüye kullanma özel kastının bulunmadığı ispatlanmaya çalışılır.
Delillerin Çürütülmesi ve Alternatif Senaryolar:
Çelişkili İfadelerin Ortaya Konulması: Tanıkların veya mağdurun beyanlarındaki çelişkiler ve tutarsızlıklar mahkemeye sunularak, bu ifadelerin güvenilirliği sorgulanır.
Bilirkişi Raporlarına İtiraz: Dijital deliller veya mali analizler içeren bilirkişi raporları detaylıca incelenir; hataları veya eksiklikleri varsa itiraz edilir ve gerekirse yeni bir bilirkişi raporu talep edilir.
Kendi Delillerini Sunma: Sanığın lehine olan yazılı belgeler, elektronik yazışmalar, banka kayıtları gibi maddi deliller mahkemeye sunularak savunma güçlendirilir.
Hukuki Uyuşmazlık Vurgusu: Özellikle ticari ilişkilerden kaynaklanan durumlarda, yaşanan olayın ceza hukuku kapsamına giren bir dolandırıcılık değil, medeni hukuktan kaynaklanan bir sözleşme ihlali veya borç ilişkisi olduğu savunulur. Bu durumda, müvekkilin ceza hukukunun ağır yaptırımlarına maruz kalmaması gerektiği vurgulanır.
Etkin Pişmanlık Hükümlerinin Uygulanması (TCK 168): Eğer suçun sübutu yüksekse ve müvekkilin aleyhine güçlü deliller varsa, avukat etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmayı değerlendirir. Suçun tamamlanmasından sonra ancak hüküm verilmeden önce mağdurun zararının tamamen giderilmesi durumunda cezada önemli indirimler (1/2 ila 2/3 oranında) uygulanabilir, hatta bazı durumlarda ceza verilmekten vazgeçilebilir. Bu, özellikle mağduriyetin giderilmesi yoluyla müvekkilin cezasını hafifletmek için kritik bir yoldur.
İyi Hal İndirimleri ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB): Mahkemedeki tutum ve davranışlar, sanığın geçmişi (sabıkasız oluşu) gibi faktörler cezada indirim yapılmasını sağlayabilir. Belirli koşullar altında, HAGB kararı verilerek cezanın sonuç doğurması engellenebilir. Ancak nitelikli dolandırıcılık suçlarında cezanın üst sınırı nedeniyle HAGB koşullarının oluşması zor olabilir.
Temyiz Süreci: Mahkeme kararının müvekkil aleyhine çıkması durumunda, kararın hukuka uygunluğu ve delillerin doğru değerlendirilip değerlendirilmediği Yargıtay nezdinde temyiz yoluyla incelenir. Avukat, temyiz dilekçesinde kararın hangi hukuki gerekçelerle bozulması gerektiğini detaylıca açıklar.
Nitelikli dolandırıcılık suçlamaları, sanıklar için uzun süreli hapis cezaları ve ağır adli para cezaları riski taşır. Bu nedenle, sürecin başından itibaren uzman bir ceza avukatıyla çalışmak, hak kaybı yaşanmaması ve en etkili savunma stratejisinin belirlenmesi açısından hayati öneme sahiptir. Unutmayın, doğru hukuki destek, bu zorlu sürecin üstesinden gelmenizde en büyük yardımcınız olacaktır.
Avukat Yağmur Atalay

Avukat Yağmur ATALAY hukuki danışmanlık hizmeti almak için Google haritalardan adresimize veya web sitemizden iletişim kanallarımıza erişebilirsiniz. Avukat olarak, şirketlerin hukuki süreçlerini doğru bir şekilde yönetmek ve ticari risklerini minimize etmek için yanınızdayız. Ticari sözleşmelerden uyuşmazlık çözümüne, şirket kuruluşlarından dava takibine kadar geniş bir yelpazede hizmet veriyoruz. Avukat desteğimizle iş dünyasındaki hedeflerinize güvenle ulaşabilirsiniz. Aday avukatı ekibimiz, yalnızca sorunları çözmekle kalmayıp, önleyici hukuk stratejileri geliştirerek işlerinizi güvence altına alır. Avukat ihtiyacınızda hızlı, etkili ve sonuç odaklı yaklaşımlar sunuyoruz. Avukat olarak, hukuki güvence ve iş süreçlerinizi kolaylaştırma konularında profesyonel desteğimizle yanınızdayız.
Avukat Yağmur ATALAY’a ulaşmak için. Aşağıdaki iletişim bilgilerini kullanabilirsiniz:
- Telefon numarası: +90(542) 414 98 43
- E posta adresi: info@yagmuratalay.av.tr
SIKÇA SORULAN SORULAR

Av. Yağmur Atalay Hangi Davalara Bakar?
Boşanma hukuku, ceza hukuku, miras hukuku, iş hukuku, gayrimenkul hukuku, trafik kazası, sigorta hukuku, icra hukuku, tazminat hukuku ve ticaret hukuku gibi birçok alanda uzmanlık sahibiyim.
Hukuk Büronuz Nerede?
Hukuk büromuz, Cennet Mah. Hürriyet Cd. No:71/A K:1 D:6 Küçükçekmece, İstanbul adresinde bulunmaktadır.
Bizi ziyaret etmek isterseniz, Google Haritalar üzerinden yol tarifi almak için buraya tıklayabilirsiniz.
Hukuk Büronuzu Ziyaret Edebilir Miyim?
Elbette sizi ağırlamaktan memnuniyet duyarız! Ancak, size daha iyi hizmet verebilmek için gelmeden önce uygun bir saat için randevu almanızı rica ediyoruz. Bu, görüşmenin daha verimli geçmesini sağlar ve bekleme süresini ortadan kaldırır. Randevu almak için telefon veya e-posta yoluyla bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Danışmanlık Ücreti Ne Kadar?
Danışmanlık ücretimiz, Türkiye Barolar Birliği’nin belirlediği AAÜT’ne uygun olarak belirlenmektedir. Güncel ücretlendirme ve detaylı bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Vekaletname Nasıl Verilir?
Vekaletname vermek için bir notere gitmeniz gerekiyor. Notere kimliğinizle başvurduğunuzda, benim bilgilerimi vererek vekaletname düzenletebilirsiniz. Boşanma gibi özel davalar için fotoğraflı vekaletname gerekebilir.
Dava Açmak İçin Hangi Belgeler Gerekli?
Dava açmak için gerekli belgeler, davanın türüne göre değişiklik gösteriyor. Genel olarak kimlik fotokopisi, dava dilekçesi ve davanızla ilgili delil veya belgeler yeterli oluyor. Örneğin, boşanma davalarında evlilik cüzdanı, miras davalarında veraset ilamı gerekebilir. Hangi belgelerin gerekli olduğunu birlikte netleştirebiliriz.



